Virus Hanta (Hantavirus) là một họ virus có khả năng gây bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng ở người, thậm chí có thể dẫn đến tử vong trong một số trường hợp. Các virus này phân bố ở nhiều khu vực trên thế giới và chủ yếu lây từ động vật gặm nhấm sang người.[1][2] Hai hội chứng […]
Virus Hanta (Hantavirus) là một họ virus có khả năng gây bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng ở người, thậm chí có thể dẫn đến tử vong trong một số trường hợp. Các virus này phân bố ở nhiều khu vực trên thế giới và chủ yếu lây từ động vật gặm nhấm sang người.[1][2]
Hai hội chứng chính do virus Hanta gây ra gồm:
- Hội chứng phổi do virus Hanta (HPS – Hantavirus Pulmonary Syndrome): ảnh hưởng chủ yếu đến phổi
- Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS – Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome): ảnh hưởng đến thận và hệ tuần hoàn
1. Nguồn lây và đường lây nhiễm virus Hanta
Virus Hanta tồn tại tự nhiên ở chuột và các loài động vật gặm nhấm, đây là vật chủ mang virus nhưng thường không có biểu hiện bệnh. Con người có thể nhiễm virus khi vô tình tiếp xúc với môi trường có chứa mầm bệnh.
Các con đường lây nhiễm phổ biến gồm:
- Tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột
- Hít phải bụi chứa virus trong không khí (đặc biệt khi dọn dẹp khu vực có chuột)
- Hiếm gặp hơn là qua vết cắn hoặc vết cào từ chuột nhiễm virus
Nguy cơ lây nhiễm thường cao hơn trong các môi trường:
- Nhà ở xuất hiện chuột hoặc có dấu hiệu chuột sinh sống
- Kho chứa, nhà bỏ hoang, nơi ít được vệ sinh
- Khu vực cắm trại hoặc môi trường kém vệ sinh, nhiều bụi bẩn
Virus Hanta có khả năng gây bệnh truyền nhiễm ở người, lây truyền chủ yếu từ động vật gặm nhấm
2. Dấu hiệu nhận biết virus Hanta
Hội chứng phổi do virus Hanta (HPS)
HPS (Hantavirus Pulmonary Syndrome) là thể bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng chủ yếu đến hệ hô hấp và có thể diễn tiến nhanh nếu không được theo dõi kịp thời. Triệu chứng thường xuất hiện sau 1-8 tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây.
Giai đoạn khởi phát:
- Sốt
- Mệt mỏi, uể oải
- Đau cơ, thường ở đùi, lưng, hông hoặc vai
- Có thể kèm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn
Giai đoạn tiến triển:
Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể dẫn đến suy hô hấp (phổi không cung cấp đủ oxy cho cơ thể). Tỷ lệ tử vong được ghi nhận có thể lên đến khoảng 38% ở các trường hợp có biểu hiện hô hấp nghiêm trọng.
Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS)
HFRS (Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome) là nhóm bệnh do virus Hanta gây ra, ảnh hưởng chủ yếu đến thận và hệ tuần hoàn, thường gặp ở châu Âu và châu Á.
Triệu chứng ban đầu (sau 1-2 tuần):
- Sốt cao, ớn lạnh
- Đau đầu dữ dội
- Đau lưng, đau bụng
- Buồn nôn, rối loạn tiêu hóa
Giai đoạn tiến triển:
- Hạ huyết áp
- Rối loạn đông máu, có thể gây chảy máu
- Suy thận cấp (thận suy giảm khả năng lọc và cân bằng dịch trong cơ thể)
Mức độ bệnh có thể khác nhau tùy theo chủng virus:
- Các chủng như Hantaan hoặc Dobrava thường gây bệnh nặng, với tỷ lệ tử vong khoảng 5-15%
- Các chủng như Seoul hoặc Puumala thường nhẹ hơn, tỷ lệ tử vong dưới 1%